Droomt u van Afrika? Wij begrijpen dat

MURSI

We besteden de nodige aandacht aan een aantal Afrikaanse volksstammen op deze website en voor ieder stam valt er wat te zeggen, maar de Mursi, net als de Hamar, springen toch echt met kop en schouders boven alle andere stammen uit. Beide stammen gebruiken extreme methodes om hun uiterlijk te verfraaien en hoe extremer die versieringen zijn, hoe bekoorlijker ze worden gevonden door de andere sekse.

 

De Mursi is een nomadenvolk. Hun vee is uitermate belangrijk voor ze, zowel als voedselbron als vanwege de status die hun vee ze geeft. Hoe meer vee ze hebben, hoe hoger hun status wordt. Mannen verzorgen het vee en vrouwen zorgen voor het thuisfront.

 

POPULAIR

 

De Mursi mogen zich rekenen tot een van de meest populaire stammen in de Omovallei. De Omovallei ligt in het zuiden van Ethiopië, vlakbij de grens van Soedan. De Mursi is zelfs voor Omovallei begrippen een zeer primitieve stam.

 

Toeristen vinden de enorme lipschotels die de Mursivrouwen in hun onderlip dragen fascinerend. Ze willen ook maar wat graag op de foto met dit primitieve folk. Wat veel toeristen echter niet in de gaten hebben is dat hun komst een flinke bron van irritatie is voor de Mursi. Ze voelen zich ‘bekeken’ en door de vele reisorganisaties geëxploiteerd. Verder zouden bezoekers aan hun dorp hen niet genoeg respect tonen.

 

De Mursi waren altijd al terughoudend en konden zelfs agressief reageren op buitenstaanders, maar hun irritatie naar de nieuwsgierige toeristen toe is zeer opvallend. Hun weerzin wordt weerspiegelt in de omgang met de bezoekers. Ruw en ongepaste gedrag staat hen te wachten en dat werkt behoorlijk intimiderend. Zelfs de gidsen zijn op hun hoede voor de Mursi.

 

Bij de Mursi geldt dat voor elke foto die je neemt je met genoeg geld over de brug moet komen. Met dit geld kopen ze noodzakelijke spulletjes. Aangedreven door hun irritatie kunnen ze behoorlijk agressief reageren. Hierdoor voelen bezoekers zich fysiek gedwongen om foto’s te maken en geld te betalen, ook al waren ze dat in de eerste instantie misschien niet eens van plan.

 

 

UITERLIJK

 

Wat maakt de Mursi eigenlijk zo bijzonder dat mensen bereid zijn om urenlang in de auto door de meest onherbergzame gebieden te rijden om ze te zien?

Men kent de Mursi als het volk met de geverfde gezichten en de grote schotels in hun onderlip. Alsof dit niet genoeg is brengen ze opzettelijk littekens aan op hun lichaam wanneer ze een vijand hebben gedood en zien dit als een vorm van decoratie, een gewoonte die je ook bij de Hamar en Suri stammen ziet.

 

Omdat Mursi vrouwen kaal zijn gebruiken ze allerlei voorwerpen om hun hoofd mee te bedekken. Dit kan van alles zijn zoals de hoorns van een stier, mais, planten, fruit, klei, botten en insecten.

 

De Mursi maken een mengsel van dode planten en kruiden en smeren hun lichaam hiermee in. Dit scheidt een nogal vreemde geur af, maar gedacht wordt dat die vreemde geur helpt om hun lichaam te beschermen tegen insecten.

 

 

'DHEBI A TUGOIN' OFTEWEL DE LIPSCHOTEL

 

Als een meisje 15 of 16 jaar wordt zal haar moeder of een andere vrouw in de stam haar onderlip doorsnijden. De snee wordt door een houten plug opengehouden totdat de wond is genezen. Langzaamaan wordt de onderlip opgerekt door telkens een grotere plug in de onderlip te plaatsen. Het meisje mag zelf bepalen hoe groot het gat in haar onderlip moet worden. Grote schotels, dhebi a tugoin, met een diameter van 12 cm zijn hierbij niet ongewoon.

 

Er zijn verschillende theorieën over de oorsprong van de schotellip. Zo zou het de vrouwen onaantrekkelijk hebben gemaakt voor de slavernijhandel, of bijvoorbeeld, hoe groter de schotel, hoe groter de bruidsschat. Beide theorieën werden door Culturele Antropologen meteen verbannen naar de wereld der fantasieën.

 

Misschien dat de theorie van Godman Oche, een Afrikaanse auteur, nog het meest in de buurt komt van de waarheid. Hij beweert namelijk dat de lipschotel een teken van volwassenheid en vruchtbaarheid is van de vrouw. Wie zal het zeggen?

 

Ten eerste; de huwelijk van een meisje wordt al voor haar traditionele ‘volwassenwording’ geregeld, dus is het zeer onaannemelijk dat een grote onderlip enige invloed op een mans keuze zal hebben. Verder wordt de bruidsschat geregeld nog voordat het meisje haar lip laat insnijden.

 

Ten tweede; de grote onderlippen en slavernijhandel theorie wordt niet ondersteund door de Mursi zelf. Dus, dat verhaal gaat ook niet op.

 

Naast het insnijden van de onderlip worden de twee ondertanden van een meisje weggeslagen met behulp van een stok en een steen.

 

 

OORLOGZUCHT

 

De Mursi staan bekend als oorlogszuchtig volk. Bezoekers aan hun dorpen kunnen schrikken van de AK-47 die de mannen bij zich hebben. De wapens worden gebruikt om hun graslanden en vee te beschermen tegen landjepik van de buren, en vergis je niet, ze worden dan ook echt gebruikt, want als de Banna of de Bodi proberen om hun vee te stelen komen ze in actie.

Veel Mursi mannen hebben littekens of markeringen ter hoogte van hun schouders. Deze littekens dragen ze met veel trots want elke streep staat voor een door hen gedode vijand.

 

 

RELIGIE

 

De Mursi geloven in de god Tumwi. Tumwi leeft in de hemel en wil zichzelf soms manifesteren in voorwerpen. De functie van shaman wordt binnen de familie doorgegeven. Een shaman is de priester van Tumwi en wordt een Kômoru genoemd.

 

Het lichamelijke welzijn van het dorp zou zich manifesteren in het lichaam van de Kômoru. Hij is tevens ook een go between tussen de Mursi en de god Tumwi. De Kômoru’s taak is om publieke rituelen uit te voeren voor het welzijn van de Mursi.

 

Zijn taken zijn aldus:

 

  •     Het beschermen van vee en gewas tegen ziektes
  •     Het veilig stellen van hun vruchtbare gronden, vee en manvolk
  •     Het laten regenen
  •     De Mursi beschermen tegen aanvallen van andere stammen

 

Een Kômoru wordt geacht om nooit zijn stam noch Mursi grondgebied te verlaten om zodoende de link tussen Tumwi en de Mursi niet te verbreken.

 

 

HUTTEN

 

De hutten van de Mursi zijn niet erg groot. Net als bij alle nomadenvolk moet een hut snel opgebouwd kunnen worden. De meeste Afrikaanse nomadenhutten zijn rond of ovaal van vorm, en dit geldt voor de Mursi hutten idem dito.

 

De ingang van de hut is heel erg laag waardoor je er alleen in kan komen door te kruipen. De hutten worden gemaakt van een frame dat uit takken bestaat. De buitenkant van de hutten zijn helemaal bedekt met gras.

 

Zoals bij meerder stammen het geval is, bouwen ook de Mursi vrouwen zelf de hutten.

 

 

RITUELEN

 

Donga

De Mursi zijn bekend om hun stokgevechten, dongaa. Deze gevechten worden beoefend in de eerste instantie als ritueel door 20-30 mannen. De gevechten gaan er hard aan toe en hebben als doel om de volwassenheid van een jongen tot man aan te tonen.

 

Dongaa wordt ook gebruikt om vrouwen te tonen hoe moedig, groot en sterk een man is en hoe hoog zijn pijngrens is. Mannen gebruiken de dongaa verder om hun liefde voor een vrouw tonen. De dongaa wordt tevens gebruikt om ruzies te beslechten en om een vriendinnetje te krijgen.

 

Insnijding van de huid

Het insnijden van de huid wordt niet alleen toegepast als fysiek bewijs dat een man zijn vijand heeft gedood, het wordt ook gezien als een vorm van bodyart, net als tatoeages en piercings dat zijn in het westen.

 

De huid wordt hierbij opgetild met een doorn en opengesneden met een mes. Hoewel dit uitermate pijnlijk is, ziet men dit proces als een onmisbaar deel van de opvoeding van jonge kinderen. Het leert ze om sterk en moedig te zijn. Zowel mannen als vrouwen hebben dit soort markeringen aan hun lichaam.

 

 

 

 

 

 

             © Rod Waddington

WERELD VAN DE SAVANNE

 

AFBEELDINGEN

 

MADE WITH WERELD VAN DE SAVANNE © 2017 ALL RIGHTS RESERVED