Droomt u van Afrika? Wij begrijpen dat

LEEUWEN

De leeuw, Panthera leo, wordt decennia lang afgebeeld als een krachtig majestueus dier. Zo wordt hun afbeelding bijvoorbeeld al eeuwenlang gebruikt in koninklijke familiewapens. In de volksmond worden ze ‘koning der jungle’ genoemd vanwege hun grootsheid en uitstraling.

 

Leeuwen zijn binnen een groep erg aanhankelijk naar elkaar toe. Mannetjes, allen naaste familie van elkaar, beschermen niet alleen de groep leeuwen, maar ook het eigen gebied tegen rivaliserende leeuwen.

 

Er kunnen per groep leeuwen 1-6 mannetjes de wacht houden. De sociale structuur binnen de groep en dan met name de vrouwtjes, is erg hecht. Vermoed wordt dat dit is om hun welpen te beschermen en om een eenheid te vormen tijdens de jacht.

 

 

BOUW

 

Leeuwen behoren tot de katachtigen. Een Afrikaanse leeuw varieert in grootte van 1,4 – 2 meter in lengte. Dit is vanaf de kop tot aan de romp. Hiermee zijn ze net iets kleiner dan een tijger in lengte en gewicht. De staart van een leeuw kan 67-100 meter lang worden. Ze wegen tussen de 120-191 kilo. Vrouwelijke leeuwen zijn kleiner dan de mannelijke. Het mag duidelijk zijn dat dit flinke dieren zijn.

 

Mannelijke leeuwen hebben dikke manen die variabel van kleur zijn, dit kan blond of zwart zijn. Naarmate de leeuw ouder wordt veranderen de manen van kleur, deze wordt dan donkerder. Geleerden zijn van mening dat de groei en uiterlijk van de manen afhankelijk is van de omgeving waarin de leeuw verkeert. Zo denken ze bijvoorbeeld dat ook de temperatuur daarin een bepalende factor kan spelen.

 

Leeuwen vind je in een aantal kleuren; rossig en okergeel tot donkerbruin. Alleen de buik is licht van kleur. De vacht is kort en vertoont bij de geboorte lichte vlekken. Deze zullen op den duur verdwijnen naarmate de leeuw ouder wordt. Eenmaal volwassen zijn ze helemaal verdwenen.

 

Leeuwen zijn de enige katachtigen met een kenmerkende zwarte haarpluim onderaan hun staart. Verder hebben ze een brede kop en, voor zo’n groot dier, relatief kleine oren. Leeuwen zijn ook de enige diersoorten waar uiterlijke verschillen bestaan tussen de seksen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LEEFGEBIED

 

Sinds het begin van de 50’ er jaren van de vorige eeuw zijn de Afrikaanse leeuwen voor de helft uitgestorven. Vandaag de dag zijn er gemiddeld nog 34,000 in leven. Vroeger vond je ze overal in Afrika en zelfs in Europa, tegenwoordig zijn ze echter nog maar in twee gebieden te vinden; de Perzische leeuw die in het Gir Forest National Park leeft van Indië en de Afrikaanse leeuw die in centraal en zuid Afrika leeft.

 

Leeuwen leven in graslanden, maar je kunt ze ook vinden in woestijnachtige gebieden waar er matige begroeiing te vinden is, open savannen, beboste omgevingen en plekken waar veel stuikgewas is.

 

 

VOEDING

 

Het zoeken naar voedsel is de voornaamste taak van de leeuwinnen. Dit wil niet zeggen dat de mannetjes niet kunnen jagen, alleen dat zij er minder bedreven in zijn dan de vrouwtjes. Daarnaast vormt de omvang van hun grote manen een vervelende hindernis omdat het door de omvang ervan, moeilijker voor ze wordt om zich goed te verstoppen.

 

Hoe groter een groep leeuwinnen tijdens de jacht, hoe groter hun kansen zijn om een dier te vangen. Meerdere leeuwinnen zullen een grotere prooi de baas kunnen, zoals een buffel of een olifant.

 

Het jagen op prooi brengt altijd risico’s met zich mee, zeker als het om een dier gaat die groter is of gevaarlijke hoorns heeft. Verwondingen kunnen worden veroorzaakt wanneer een belaagd dier zijn horens gebruikt om van zich af te vechten. Ernstige verwondingen waaronder ook steekwonden kunnen al snel leiden tot de dood.

 

Leeuwen gebruiken de bij alle katachtigen bekende klassieke jachttechnieken; ze besluipen hun prooi en springen of sprinten. Leeuwen jagen op veel diverse dierensoorten zoals antilopen, gnoes, kafferbuffels, gazellen, zebra’s en soms op neushorens en giraffen. Ze besluipen vanaf een afstand van 20 meter een nietsvermoedend dier en verrassen hem uiteindelijk.

 

Leeuwen kunnen zich heel goed verstoppen in het hoge savanne gras. Ze kunnen snel rennen, ongeveer 60 kilometer per uur, maar dit houden ze meestal niet langer vol dan 200 meter. Daarom is het belangrijk dat ze het dier te pakken krijgen voordat hun energie is opgebrand.

 

Al lijkt 60 kilometer per uur snel, het is niet snel genoeg om bijvoorbeeld een antilope te pakken. Dan is een verrassingsaanval een must willen ze succesvol zijn. Als de leeuwinnen eenmaal een prooi te pakken hebben trekken ze het omver om het vervolgens of met een dodelijke beet in de keel te verstikken, of om met hun sterke kaken de neus en mond van het dier af te klemmen waardoor het ook stikt.

 

Leeuwen zijn luidruchtige eters. Ze doen dit met veel gegrom en ontblote tanden. Soms zullen de leeuwen naar elkaar uithalen om hun maaltijd te beschermen.

 

Er heerst altijd een strikte hiërarchie in de groep tijdens de maal waarbij de mannen altijd eerst mogen eten. In sommige gevallen zullen de mannetjes zelfs de vrouwtjes weg jagen.  Als ze eenmaal zijn uitgegeten mogen de vrouwtjes en de jonge welpjes eten wat nog over is. De welpjes zullen op den duur zelf meehelpen met de jacht, meestal als ze ongeveer 1 jaar oud zijn.

 

Leeuwen houden ook van een makkelijk verkregen maaltijd. Ze zijn soms ook aaseters en deinzen er niet voor terug om eten weg te stelen bij andere diersoorten.

 

 

VOORTPLANTING

 

Leeuwen worden op 3 of 4 jarige leeftijd seksueel actief. Er is geen vast seizoen voor de voortplanting, het hele jaar door worden er jonge welpjes geboren na een korte zwangerschap van 4 maanden.  Een worp bestaat uit 2-6 welpjes.

 

De moeder zal haar jonge welpjes de eerste 6 weken verstoppen òf tussen het struikgewas, òf in grotten of tussen het lange gras. Het lijkt misschien erg wreed, maar jonge, zwakke welpjes worden meestal aan hun lot overgelaten en zullen uiteindelijk sterven. Het krijgen van jonge welpjes is een familieaangelegenheid, ze worden namelijk ook verzorgd en gezoogd door de andere moeders in de groep.

 

De overlevingskansen voor jonge welpjes is niet groot, want ze kunnen ziek worden, ze kunnen verwondingen oplopen, ze kunnen sterven van de honger of ze worden door een nieuwe leider van de groep gedood wanneer de oude leider verjaagd is.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voor de nieuwe alpha mannetje is het van belang dat de vrouwtjes weer zo snel mogelijk vruchtbaar worden. Om dit te bewerkstelligen moeten eerst de welpjes van het oude alpha mannetje worden gedood, vrouwen worden namelijk pas weer krols als ze geen welpjes meer hebben.

 

Leeuwinnen worden niet echt makkelijk zwanger en een van de drie inseminaties loopt uiteindelijk uit op een zwangerschap. Het mannetje zal gemiddeld vier keer per uur paren met een vrouwtje. Een leeuwenclub bestaat uit meerdere mannelijke leiders en er bestaat geen rivaliteit tussen de mannetjes om een vrouwtje te bevruchten.

 

De paring duurt doorgaans hooguit een minuut, maar als een mannetje interesse verliest voor een vrouwtje zal ze gewoon op zoek gaan naar een andere. Welpjes worden blind geboren en hun oogjes gaan pas drie dagen na de bevalling open.

 

 

TERRITORIUM

 

Leeuwen beschermen hun gebied door de omgeving te besproeien met urine en door luidkeels te brullen. Het gebrul van een leeuw kan een afstand overbruggen van wel 8 kilometer. Ook vrouwtjes sproeien binnen een bepaalde gebied om hun territorium te markeren. Gedurende de dag liggen leeuwen te slapen om de ergste hitte van de dag te vermijden en worden pas ’s avonds actief.

Relatie tot de mens

 

De leeuwenpopulatie wordt bedreigd door het toenemende indexeren van hun leefgebied. Boerderijen, wegen en huizen worden in toenemende mate in de omgeving gebouwd en de gevolgen hiervan blijven vanzelfsprekend niet uit.

 

Door de infiltratie van dit soort projecten verdwijnen ook de natuurlijk voedselbronnen van de leeuw. Om het tekort van hun eigen natuurlijke voedselbron te compenseren gaan zij in toenemende mate jagen op vee. De boeren worden hier natuurlijk niet blij van en nemen op eigen initiatief maatregelen om dit tegen te gaan. Het spreekt voor zich dat het vaak niet goed afloopt voor de leeuw.

 

 

IUCN

TunaFish: hét reisbureau voor de wereldreiziger!

WERELD VAN DE SAVANNE

 

AFBEELDINGEN

 

MADE WITH WERELD VAN DE SAVANNE © 2017 ALL RIGHTS RESERVED