Droomt u van Afrika? Wij begrijpen dat

KAFFERBUFFELS

De kafferbuffel, Syncerus caffer caffer, is een groot, solide en enorm sterk dier. Hij is zeer onberekenbaar en voor mensen zeer gevaarlijk. Dit heeft hem een ereplaats bezorgt in de lijst van ‘De Grote Vijf’. Alleen dieren die zeer moeilijk te schieten zijn voor groot wild jagers behoren tot die groep. De ander vier zijn de olifant, de neushoorn, de leeuw en de luipaard.

 

Er zijn twee soorten kafferbuffels te vinden in Afrika, de kafferbuffel en de bosbuffel. De bosbuffel, Syncerus caffer nanus, is een ondersoort van de kafferbuffel. Hij is kleiner dan de kafferbuffel en heeft een rode vacht. Zijn horens zijn minder prominent en steken naar achteren en krullen omhoog. Je treft hem aan in Angola, Gabon, Congo, Centraal Afrika, Equatoriaal-Guinea en Kameroen. De bosbuffel leeft voornamelijk in regenwouden waar gemiddeld 1,500 mm. regen valt.

 

 

BOUW

 

De kafferbuffel is weliswaar niet enorm groot met zijn 1.30-1,50 meter, maar hij is krachtig gebouwd. Met zijn flinke gewicht, 425-870 kilo, korte poten, grote, kromme horens (160 cm. lang), zijn massieve schouders, korte nek en zijn brede kop is hij een imponerende verschijning. Daarnaast is hij nergens bang voor en juist dat maakt hem zo gevaarlijk.

 

Alhoewel de kafferbuffel niet kwetsbaar is voor bepaalde infectieziektes waar gedomesticeerde runderen wel last van kunnen hebben, werd zijn soort in de 90’er jaren van de 19e eeuw voor 90% alsnog bijna uitgeroeid door het virale rundverpestvirus.

 

Dit heeft ertoe geleid dat er veeartsenopleidingen kwamen om zodoende de epidemieën onder controle te krijgen. Ook al herstelde de kafferbuffelpopulatie gelukkig wel na deze uitbraak, hij is en blijft vatbaar voor het virus die af en toe alsnog de kop op steekt.

 

Zowel de mannetjes als de vrouwtjesbuffels hebben horens, maar die van het mannetje zijn langer en vormen een soort helm op zijn kop. Zijn vacht is bruinzwart en verandert van kleur en dikte naarmate hij ouder wordt waardoor hij op zijn oude dag grijs wordt met kale plekken.

 

Zoals u aan onderstaande schema kunt zien verschillen de lengte, hoogte en gewicht  van een mannelijke en vrouwelijke kafferbuffel niet veel van elkaar

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een paar leuke feitjes over de kafferbuffel:

 

  •     Ze zijn vier keer zo sterk als een buffel en kunnen met gemak een auto omver duwen
  •     De huid rondom de nek is op sommige plekken wel 4 cm. dik en biedt zodoende extra bescherming tijdens gevechten met andere buffels
  •     Ze hebben gladde tongen
  •     Olifanten vergeten misschien nooit meer, maar kafferbuffels VERGEVEN nooit meer. Er zijn rapporten geweest van aanvallen op mensen zelfs jaren na een eerdere confrontatie
  •     Ze hebben een ijzersterk geheugen
  •     Ze zien heel slecht
  •     Ze zijn uitstekende zwemmers
  •     Ze krijgen bijna nooit tweelingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LEEFGEBIED

 

Kafferbufffels leven in grote groepen met soms 1000 kafferbuffels. Ze komen voornamelijk voor ten zuiden van de Sahara in gebieden waar er open grasvelden en dichte wouden zijn.

 

Ze leven het liefst daar waar ze beschutting kunnen zoeken tegen de ergste hitte en waar ze enigszins beschermd zijn tegen hun natuurlijke vijanden, zoals leeuwen. Je vindt de grootste populatie kafferbuffels voornamelijk in de savanne, daar waar er genoeg water te vinden is zoals riviervlaktes. Een zo’n verzamelplek van kafferbuffels lag in Zambia’s Kafue National Park waar een kudde kafferbuffels van 450 stuks te vinden was.

 

 

VOEDING

 

De kafferbuffel moet veel eten om gezond te blijven. Hij kan, in tegenstelling tot veel andere diersoorten, ruwe grassen eten. Dankzij zijn grote, brede mond kan hij grote hoeveelheden gras tegelijk pakken en doormidden snijden met zijn vlijmscherpe tanden. Zij tong gebruikt hij om het gras bij elkaar te pakken alvorens het in zijn mond te steken.

 

Wanneer er geen of weinig gras voorradig is eten kafferbuffels ook bladeren en struiken, al hebben bladeren wel de voorkeur vanwege het vochtgehalte. Ze grazen voornamelijk ’s avonds, ’s morgens vroeg en ’s nachts als de zon niet zo heet is. Overdag zoeken ze liefst de schaduw op.

 

Kafferbuffels drinken erg veel water, wel 40 liter op een dag. Dit doen ze twee maal per dag, ’s morgens na het eten en ’s avonds voor het eten.

 

 

VOORTPLANTING

 

Kuddes kafferbuffels bestaan uit mannetjes en vrouwtjes. Daarnaast zijn er subgroepen van vrouwtjes en hun jong. Kuddes met alleen mannetjes erin worden meestal gevormd door oude kafferbuffels en kafferbuffels die niet migreren. Dit geldt ook voor solitair levende kafferbuffels.

 

Kafferbuffels zijn het hele jaar door seksueel actief, behalve als er niet genoeg water beschikbaar is. Hierdoor worden de meeste kalfjes gedurende het natte seizoen geboren, tussen maart-mei met een duidelijke piek in februari. Een mannetje weet precies wanneer een vrouwtje ‘ontvankelijk’ is door aan haar geslachtsdelen en haar urine te ruiken.

 

Gedurende de drie dagen dat ze bronstig is trekt een vrouwtje meerdere mannetjes aan. De mannetjes op hun beurt zullen hun interesse tonen door hun kin op haar romp leggen. De stier die op dat moment het hoogste in de hiërarchie staat zal doorgaans de meeste rechten hebben. Dit wil niet zeggen dat er niet gevochten wordt voor de eer onder de mannetjes.

 

Mannetjes vechten met elkaar door met hun koppen tegen elkaar aan te slaan. Dit gebeurt met zoveel kracht dat ze soms door de klap de lucht in vliegen. Het duurt doorgaans minstens acht jaar voordat een kafferbuffelstier zich naar de bovenste rangen van de hiërarchie heeft weten te vechten.

 

Na 340 dagen wordt er één kalfje geboren. Kalfjes worden gewoon tussen de kudde geboren. Eenmaal geboren blijven de kalfjes drie jaar lang bij de moeder, daarna worden mannelijke kalfjes verplaatst naar mannenkuddes en blijven de vrouwtjes bij hun moeder. Kalfjes drinken 15 maanden lang bij hun moeder.

 

Kafferbuffels kunnen 26 jaar worden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

NATUURLIJKE VIJANDEN

 

Net als alle dieren in het wild heeft ook de kafferbuffel natuurlijke vijanden, al zijn die minder aanwezig dankzij het krachtige lichaam van de kafferbuffel. Ze vallen wel ten prooi aan leeuwen, maar de leeuwen moeten als groep te werk gaan om een buffel neer te halen. Soms gaat dit ten kostte van een leeuw.

 

Ook krokodillen eten kafferbuffels, meestal de oude of zieke of als een kafferbuffel alleen is.

 

 

RELATIE TOT DE MENS

 

Eerder in dit artikel kon je lezen dat de kafferbuffel tot de ‘ Grote Vijf’ behoort, de absolute top Afrikaanse dieren waar een jager op wil jagen. Dit heeft echter niet alleen nare gevolgen voor de kafferbuffel, maar soms zijn de consequenties ook noodlottig voor de jager. Er zijn echter ook meldingen geweest van volwassen mannetjesleeuwen die in hun eentje een kafferbuffel hebben gedood.

 

Kafferbuffels hebben vermoedelijk meer jagers gedood dan welk andere dier dan ook in Afrika. Eenmaal gewond willen ze zelfs een jager in een hinderlaag lokken om hem alsnog aan te vallen. Er worden per jaar gemiddeld 200 jagers door kafferbuffels naar het hiernamaals geholpen.

 

Verder vormen jachtluipaarden, hyena’s en luipaarden een reëel gevaar voor jonge kalfjes.

 

Wanneer er gevaar dreigt vormen de kafferbuffels een groep. Er is geen sprake van een leider binnen de groep. Wanneer uitgelokt kunnen ze dodelijk zijn.

 

 

IUCN

 

 

 

 

 

 

 

      © BERNARD DUPONT

 

Tenzing Travel - Botswana

WERELD VAN DE SAVANNE

 

AFBEELDINGEN

 

MADE WITH WERELD VAN DE SAVANNE © 2017 ALL RIGHTS RESERVED