Droomt u van Afrika? Wij begrijpen dat

HYENA'S

Een hyena, Hyaendidae, ziet er misschien wel uit als een hond, maar dat is hij niet. Hyena’s vormen een sub groep binnen de familie van de Feliformia, oftewel de katachtigen.

 

Hyena’s zijn zeer sociale dieren. Volgens de National Wildlife Foundation leven ze in groepen van gemiddeld zo’n 80 stuks. De stabiliteit binnen een groep wordt bewaard door een dominant vrouwtje. Ook haar dochters zullen deze rol op de lange duur overnemen om deze dan weer door te geven aan hun eigen nazaten.

 

 

ROYALTY BINNEN DE GROEP

 

Nee hoor, gewoon dominante hormonen. Gedurende twee jaar werden hyena’s uitgebreid bestudeerd in Kenia. Dankzij deze onderzoeken ontdekten geleerden  dat een dominante vrouw in de laatste stadia van haar zwangerschap haar ongeboren jong een soort extra injectie geeft met de mannelijke hormoon androgeen. Androgeen wordt geassocieerd met agressie. Hierdoor wordt haar ongeboren jong vanzelfsprekend ook agressief.

 

Verder bleek uit het onderzoek dat hoe hoger de hyena staat in de hiërarchische gelederen, hoe meer androgeen haar ongeboren jong krijgt. Hetzelfde geldt ook andersom, hoe lager de positie van een vrouwtje, hoe minder androgeen haar jong krijgt.

 

Vrouwelijk hyena’s zijn net doorgedraaide feministen en de positie van een mannetje in de groep is laag, nog lager dan een vrouwtje en zo wordt hij door de vrouwtjes ook gehouden. Mannen kennen dus heel goed hun plek binnen de groep, en dat is misschien wel zo veilig voor hen, want de vrouwtjes zijn nu eenmaal niet bepaald zachtzinnig.

 

Nee, echt niet.

 

Anders dan met veel andere diersoorten leven de mannetjes gewoon in de groep en zijn ze dus onderdanig aan het vrouwtje. Dit komt omdat vrouwtjes hyena’s veel agressiever zijn dan mannetjes. Mannetjes van buitenaf zullen dan heus wel worden toegelaten, maar niet voordat ze aan een vorm van tiranniek gedrag worden blootgesteld door voornamelijk de vrouwelijke leden.

 

 

BOUW

 

Hyena’s zijn stevig gebouwd met een korte torso. Hun achterbenen zijn korter dan de voorbenen en hun rug is iets gebogen. Ze hebben tevens een korte nek.

 

Heel apart, maar echt waar is dat de gevlekte hyena een soort penis heeft. Dit is feite een clitoris en het kan lang zijn, wel 14 cm.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het gebit van een hyena vertoont veel overeenkomsten met dat van een hond. De tanden en kaken zijn echter, in verhouding met honden, enorm krachtig, zo krachtig zelfs dat ze een dier met één halsbeet kunnen doden zonder de huid te doorboren. Ze kunnen botten letterlijk verbrijzelen en verpletteren met hun tanden.

 

Naarmate hyena’s ouder worden gaan hun oren er alsmaar krakkemikkig uitzien. Dit heeft niets met hun leeftijd te maken, maar met het feit dat hyena’s veel vechten met elkaar. Dit verandert niet aan hun onderlinge band met elkaar, en toont aan dat ze een gewone familie zijn die onderling flink met elkaar kunnen kibbelen. Interessant feit is dat het wel juist vaak de vrouwtjes zijn die de klappen dan uitdelen. Volgens de Animal Facts Encycolpedia produceren vrouwtjes hyena’s tot 30% meer testosteron dan mannetjes en dat verklaart wel een hoop. Het verklaart ook waarom ze gespierder zijn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LEEFGEBIED

 

In het vroege Egypte zouden hyena’s voor hun vlees zijn gefokt. Tegenwoordig moeten veel hyena’s leren samenleven met mensen omdat deze hun grondgebied alsmaar uitbreiden.

 

Van de vier hyena-soorten kom je de gestreepte hyena het meeste tegen. Hij leeft in het Midden Oosten, Afrika, Azië en helemaal tot in het zuiden van Siberië.

 

De gevlekte hyena leeft in een iets minder groot gebied, bij de Afrikaanse Sahara en de Serengeti.

 

Verder wordt de aardwolf in twee ondergroepen verdeeld. Een groep leeft in Zuid-Zambia, Mozambique, Angola, Uganda en Somalië en de andere woont bij de Angolese-Namibië grens en de Oranjerivier in Zuid- Afrika.

 

Hyena’s zijn territoriale dieren en zullen, net als katten, hun territorium afbakenen met urine. Bij de anus zitten klieren die een witte substantie uitscheiden dat veel weg heeft van verbrand zeepgeur of een brandlucht. De hyena’s gebruiken dit om grasstengels mee te besmeren. De geur is zo sterk dat mensen dit op ettelijke meters afstand kunnen ruiken als de wind hun richting opstaat.

 

Verder markeren hyena’s hun gebied met hun ontlasting. Onder hun voeten hebben ze klieren die een bepaalde geur afgeven. Hierdoor worden de poten ook gebruikt om territoria mee af te bakenen. Ze doen dit door met hun voeten de grond te bestrijken.

 

 

VOEDSEL

 

Hyena’s eten vlees, behalve dan de aardwolf want hij eet insecten. Veel mensen denken dat hyena’s aaseters zijn, maar ze jagen wel degelijk. Ze zijn erg slecht in het besluipen van hun prooi en daarom moeten ze het hebben van hun uithoudingsvermogen en snelheid tijdens de jacht. Meestal geldt in dit soort situaties dat hoe groter de groep tijdens de jacht, hoe groter de kans op een (nog grotere) maaltijd.

 

We vinden de manier waarop een hyena jaagt afgrijselijk en dat is het eigenlijk ook. Hyena’s doden hun prooi door stukken vlees uit het lichaam te rijten en dan hopelijk tijdens de aanval een slagader door te bijten. Het dier sterft uiteindelijk door shock en bloedverlies.

 

De reuk van een hyena is zo goed ontwikkeld dat ze op enkele kilometers afstand een karkas kunnen ruiken. Ook al zijn ze niet te beroerd om te jagen, ze zijn ook heel gemakzuchtig. Als een leeuw een dier heeft gedood zal een hyena zijn best doen om de prooi onder zijn neus vandaan te stelen. Als het om een enkele hyena gaat zal de leeuw zich er weinig van aantrekken, maar als het om een groep hyena’s gaat zal de leeuw het hazenpad nemen. Een leeuw is sterk, maar ook hij kan een groep hyena’s niet de baas.

 

Een groep hyena’s bij elkaar vormt een formidabele belager. In het Engels heb je een gezegde, strength by numbers, en dat gaat hier beslist op. Meerdere hyena’s kunnen met gemak een zebra doden. Ze hebben zelfs baby olifanten gedood. Dit getuigt van een zekere berekenbaarheid en een goed uitgewerkt plan tijdens het jagen. Men gelooft ook stellig dat hyena’s erg intelligente dieren zijn.

 

 

VOORTPLANTING

 

Het is geen gemakkelijke opgave voor geleerden om de sekse van een hyena te bepalen. Dit is de enige diersoort waarbij de voortplantingsorganen op elkaar lijken. De clitoris van het vrouwtje lijkt erg veel op een penis en haar labia zitten zodanig aan elkaar vast dat ze veel weg hebben van een scrotum.

 

Dan moet je bedenken dat een vrouwelijk hyena erg agressief is en een veel hogere plaats inneemt in de groep.  Het mannetje moet het vrouwtje zover zien te krijgen dat ze met hem wil paren en dat is geen gemakkelijke opgave.

 

Vrouwtjes worden het hele jaar door zwanger. Gedurende de zwangerschap geeft het vrouwtje een stoot hormonen af wat de jongen erg agressief maakt. De draagtijd van een hyena duurt ongeveer 110 dagen waarna ze zal bevallen van 1-3 jongen. Baby hyena’s hebben hun ogen meteen al open na de geboorte.

 

Na de geboorte zal de moeder haar jong in een ondergronds hol verbergen die zij zelf heeft gegraven. Na 1,5 maand zal de moeder haar jong overbrengen naar een andere hol waar meerdere vrouwtjes zijn. Hier zogen alle moeders elkaars jong wat hun overlevingskansen vergroot omdat ze niet alleen afhankelijk zijn van hun moeder.

 

Sterkere baby hyena’s doden soms ook hun eigen zwakkere broertjes of zusjes, zeker als er weinig eten is. Met vijf maanden gaat de baby hyena wel al vlees eten, maar ze drinken nog tot aan hun veertiende maand moedermelk. Daarna moeten ze gewoon mee op jacht.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

RELATIE TOT DE MENS

 

Hyena’s kunnen ook mensen aanvallen. In juni 2016 werd in Zuid-Afrika de 15 jarige Eerco door een hyena in zijn gezicht gebeten. Hij logeerde met zijn familie in een tent in het Kruger National Park in een afgeschermd gebied. De hyena wist via een gat in het hek toegang te verkrijgen tot de tenten en kon daarom toegang krijgen tot de tent waar de jongen in lag.

 

De Hyena beet Eerco in zijn gezicht en probeerde hem vervolgens naar buiten te slepen, maar gelukkig werd zijn familie wakker van het geluid en konden ze de hyena wegjagen. Eerco raakte tijdens de aanval een deel van zijn gezicht kwijt. Hij zei later dat hij de botten in zijn gezicht hoorde breken ‘alsof het chips in een zakje waren’.

 

Vooral de gevlekte hyena heeft een slechte reputatie opgebouwd als mensendoder.  Een report van het Wereld Natuur Fonds vertelt ons dat er in 2004 alleen al in Mozambique over een periode van twaalf maanden maar liefst 35 mensen waren gedood door deze hyena soort.

 

Hyena’s zijn dus wel degelijk gevaarlijk voor mensen, zeker kwetsbare individuen zoals zieken en kinderen. Aanvallen gebeuren overigens ook tijdens de zomermaanden wanneer mensen buiten slapen. Het advies luidt dan ook dat je altijd deuren en ramen dicht moet houden, en als je kampeert, je zorgt dat je tent goed afgesloten is.

 

 

NATUURLIJKE VIJANDEN

 

Hyena’s zijn hun eigen ergste vijand, want ze deinzen er niet voor terug om elkaar te doden. Voor de rest hebben ze niet echt vijanden, behalve de leeuw, maar ook een leeuw in zijn eentje zal niet het gevecht aandurven met een groep hyena’s. Anders wordt het als het een enkele hyena is, dan vormt de leeuw een formidabele tegenstander.

 

IUCN

 

 

Gevlekte hyena

 

 

 

 

 

Bruine hyena

 

 

 

 

 

 

Aardwolf

 

 

 

 

 

 

Gestreepte hyena

 

 

 

 

 

 

 

 

 

            © BERNARD DUPONT

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reizen Zuid-Afrika

WERELD VAN DE SAVANNE

 

AFBEELDINGEN

 

MADE WITH WERELD VAN DE SAVANNE © 2017 ALL RIGHTS RESERVED