Droomt u van Afrika? Wij begrijpen dat

GNOES

Er zijn twee soorten gnoes in Afrika, de Witstaartgnoe, Connochaetes gnou, en de Blauwe Gnoe, Connochaetes taurinus.

 

De gnoe of de gestreepte gnoe, dankt de Afrikaanse naam ‘ wildebeest’, aan zijn nogal schrikbarende uiterlijk. Met zijn grote, lange kop, puntige baard en grote, scherpe en nogal kromme horens is hij bepaald geen schoonheid om te zien.

 

Een gnoe vormt een belangrijke voedselbron voor een aantal dieren in Afrika. Zo wordt er door leeuwen, hyena’s, jachtluipaarden, de Afrikaanse wilde hond en krokodillen op hem gejaagd.

 

 

BOUW

 

In Swahili heet de gnoe een Nyumbu Ya Montu en net als zijn Swahiliaanse naam is hij best uniek. Hij lijkt opgebouwd te zijn uit een kruising tussen een assortiment dieren. Zijn achterkant lijkt op een paard, de voorkant op een buffel en er is zelfs enige gelijkenis te bespeuren met een antilope. Zelfs zijn kop heeft de duidelijk vorm van een eland.

 

De gnoe is lid van de familie van de antilope en kan groot worden met een maximale lengte van 2,4 meter en een hoogte van 1,4 meter bij de schouders. Volgroeid wegen ze gemiddeld 272 kilo. Zowel het mannetje als het vrouwtje hebben horens.

 

Hun lichaam lijkt onlogisch gebouwd, want de achterkant van de blauwe gnoe is elegant gebouwd terwijl ze aan de voorkant nogal fors zijn.

 

Ze zijn grijs van kleur met zwarte strepen over zijn lichaam. De manen en staart zijn beiden ook donker van kleur. Jonge gnoes zijn geel-bruin van kleur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LEEFGEBIED

 

De blauwe gnoe leeft verspreid in Centraal-, Oost- en Zuid-Afrika. Denk hierbij aan de Serengeti, Tanzania en Kenia.

 

Ze leven op de open steppen en hebben een voorkeur voor landschappen met kort gras voornamelijk omdat dit hun voornaamste voedingsbron is. Je komt ze ook tegen in beboste gebieden.

 

Elke mei-juni beginnen de gnoes aan een van de meest spectaculaire trektochten in het gehele dierenrijk. Deze trektocht wordt feitelijk gedicteerd door de quest van honderdduizenden dieren, waaronder zebra’s en gazellen, naar voedsel. Van al deze dieren vormt de gnoe de grootste groep met gemiddeld 1,5 miljoen dieren die allen de hachelijke reis maken naar velden vol vers groen gras.

 

Nadat de witstaart gnoe in bepaalde gebieden van Afrika uitgeroeid werd door de grootschalige jacht op hen, zijn deze over de jaren heen teruggezet in Zuid Afrika, Swaziland en Lesotho. Ondertussen is hij ook weer teruggezet in Namibië.

 

 

TREKTOCHTEN

 

Hij leeft op de open grasvelden en bij Karoo , een enorme landstreek in Zuid-Afrika die een groot gedeelte van de Noordelijk Kaap beslaat en voornamelijk uit een boomloos half woestijn gebied bestaat. Verder tref je hem aan in bergachtige gebieden op 1,350-2,150 meter hoogte.

 

De blauwe gnoe leeft voornamelijk in Oost- en Zuid-Afrika en is onlangs ook weer teruggezet in Namibië. Dit is de meest voorkomende soort gnoe in Afrika. Hij leeft op grazige weiden, savanne’s, gedeeltelijke struik gebieden en open bosgebieden. Ze zijn een vaste verschijning binnen het Serengeti National Park in Tanzania, Liuwa Plain National Park in Kenia en de Maasai Mara National Reserve in Zambia.

 

 

VOEDING

 

Gnoes eten gras en kunnen niet lang zonder water, hooguit twee dagen. Daarom zijn ze nooit ver bij water vandaan. Zodra er geen gras meer is in een gebied komen de dieren bij elkaar en beginnen ze aan een nieuwe migratie op zoek naar andere vruchtbare gebieden. Van gnoes wordt gezegd dat ze de regen achterna reizen. Dit kan wel kloppen. Gemiddeld leggen gnoes per jaar zo’n 800 km af.

 

 

VOORTPLANTING

 

Tijdens het paringsseizoen vormen er zich groepen van gemiddeld 150 gnoes binnen de massa gnoes. Binnen deze groepen zullen een aantal mannetjes, meestal 5-6, een tijdelijk territorium afbakenen en vervolgens hun best doen om de vrouwtjes naar zich toe te lokken.

 

Gnoes planten zich meestal voort aan het einde van het regenseizoen, als de dieren optimaal fit zijn. Voorafgaande aan de paring zal het mannetje ritueel gedrag vertonen dat bestaat uit het rondrennen, op de grond stampen met zijn poten, met zijn kop over de grond schuiven en bokken.

 

Hij zal verder op een vaste plek zijn territorium afbakenen door er te urineren en zijn ontlasting te plaatsen waarna ze er in gaan rollen. Hiermee geven ze een boodschap door aan andere mannelijke gnoes dat ze uit de buurt moeten blijven.

 

Wanneer rivaliserende gnoes tegenover elkaar komen te staan vertonen ze wederom standaard ritueel gedrag en dagen elkaar uit. Dit gaat gepaard met gesnuif, bokken, vechten en op de grond stampen. Vechten gebeurt met de knieën op de grond terwijl ze elkaar aankijken. Ze slaan de koppen tegen elkaar aan maar raken gelukkig nooit gewond.

 

De voortplanting geschiedt in de maanden mei-juli en zo’n 500.000 kalfjes worden het jaar erop tussen januari en maart geboren. De vrouwtjes bevallen tussen de kudde van kalfjes die gemiddeld 21 kilo wegen bij de geboorte. Ze kunnen vrijwel direct op hun benen staan en na een paar dagen kunnen ze zelfs al rennen.

 

Een kalfje eet al na 10 dagen gras, maar wordt nog zeker vier maanden lang door de moeder gevoed. Ze zullen tot de geboorte van het volgende kalfje bij de moeder blijven waarna ze weggejaagd zullen worden. Alleen de vrouwtjes mogen blijven.

 

Een gnoe kan 20 jaar oud worden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

RELATIE TOT DE MENS

 

De autoriteiten in Botswana lieten een hek bouwen dat duizenden kilometers lang is en dwars door de Kalahari woestijn loopt. Hierdoor werd het de gnoes onmogelijk gemaakt om te migreren naar vruchtbare gebieden en water. Tienduizenden gnoes stierven aan de gevolgen daarvan en de populatie gnoes was nadien nog maar 10% van zijn oorspronkelijke formaat.

 

Verder vormt de illegale jacht op gnoes een ernstige gevaar voor hun voortbestaan.

 

 

IUCN

Witstaartgnoe

 

 

 

 

 

Blauwe gnoe

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© BETRAND DUPONT

Tenzing Travel - Zimbabwe

WERELD VAN DE SAVANNE

 

AFBEELDINGEN

 

MADE WITH WERELD VAN DE SAVANNE © 2017 ALL RIGHTS RESERVED